مكملند و سلوك بكسب و اختيار بنده است و جذبه بفضل و عطاى خداست . پس اوليا را ولايت و انبيا را نبوت بفضل و عطا باشد نه بكسب و اختيار زيرا كه انبيا و اوليا جز مجذوب نباشند و جذبه ديگر است و عروج ديگر و عروج اوليا ديگر است و عروج انبيا ديگر . فصل بدانكه بعضى از اهل تصوف مىگويند كه كمال آنست كه بمقام عيان رسد يعنى طبقات مردم چهارست : طبقه اول اهل تقليداند و طبقه دوم اهل استدلال و طبقه سيم اهل ايقانند و طبقه چهارم اهل عيانند « 1 » . و اهل تقليد در مقام اسلامند و مقام اسلام مراتب و درجات دارد و اهل استدلال در مقام ايمانند و مقام ايمان هم مراتب و درجات دارد و اهل ايقان در مقام ولايتند و مقام ولايت هم مراتب و درجات دارد و اهل عيان در مقام نبوت‌اند و مقام نبوت هم مراتب و درجات دارد . فصل بعضى گفته‌اند كه كمال آدمى آنست كه بمقام جبروت رسد يعنى مراتب مردم چهارست مرتبه اول اهل دنيااند و مرتبه دوم اهل آخرتند و مرتبه سيم اهل ملكوتند و مرتبه چهارم اهل جبروتند از جهت آنكه مراتب و تفاوت مردم بسبب مراتب و تفاوت عقلست و گفته‌اند عقل هزار جزو است صد مر اهل دنيا راست و سيصد مر اهل آخرت راست و سيصد مر اهل ملكوت راست و سيصد مر اهل جبروت راست . و اهل دنيا مر اهل آخرت را ديوانه خوانند و اهل آخرت مر اهل ملكوت را ديوانه خوانند و اهل ملكوت اهل جبروت را ديوانه خوانند و اهل جبروت جمله را معذور دارند و هر يك را بجاى خود نيك بينند و نيك دانند . اى درويش هر كرا در كارهاى دنيا وى تجربه بسيار افتاده باشد

--> ( 1 ) - چهار است : اهل تقليد و اهل استدلال و اهل ايقان و اهل عيان ( مجلس )